İçeriğe geç

TOPLUMCU ŞİİR ZEVK VE ANLAYIŞINI ÖN PLANA ÇIKARANLAR (1940 – 1960)

  • 1940 – 1960 yılları arasında Nazım Hikmet’in etkisinde kalarak toplumcu gerçekçi anlayışı sürdüren kuşaktır.
  • Nazım Hikmet’in şiirini genişleterek kullanmışlardır.
  • Şiirleri düz yazı özellikleri taşır.
  • Şiirde öyküleme tekniğini kullanmışlardır.
  • Yoksulluk, eşitsizlik, yalnızlık, özgürlük, savaş karşıtlığı gibi konuları işlemişlerdir.
  • Marksizm, sosyalizm gibi felsefe ve ideolojilerden beslenmişlerdir.
  • Şiiri, ideolojiyi yansıtmada araç olarak görmüşlerdir.
  • Konuşma dilini kullanmışlardır.
  • Toplumsal konuları bireysel bir bakışla dile getirmişlerdir.
  • Duyarlılıktan çok duygusallığı öne çıkarmışlardır.
  • Dil, imge ve ses gibi temel ögeleri önemsememişlerdir.
  • Temsilcileri: Cahit Irgat, A. Kadir, Suat Taşer, Enver Gökçe, Arif Damar, Ahmet Arif, Mehmet Kemal

CAHİT IRGAT (1916 – 1971)

  • Hececilerin, Garipçilerin ve toplumcu şiirin etkisinde kalmıştır.
  • Heceyle yazdığı romantik ve egzotik şiirlerinde ‘’Cahit Saffet’’ imzasını kullanmıştır.
  • Sonradan toplumcu anlayışı benimsemiştir.
  • II. Dünya Savaşı yıllarında yoksulluk temasını işlemiştir.
  • Toplumsal bozuklukları, kötümser bir söyleyişle işlemiştir.
  • Şiirlerinde kendinden kaçış ve bireysel bunalımların izleri de görülür.

  ESERLERİ:

Şiir:  Bu Şehrin Çocukları, Rüzgarlarım Konuşuyor, Ortalık, Irgatın Türküsü

Roman:  Geri Dönemezsin, İnsan Kafesi

Anı:  Çok Yaşasın Ölüler

A. KADİR  (İBRAHİM ABDÜLKADİR MERİÇBOYU)  (1917 – 1985)

  • İlk şiirlerini  Ali Akarsu takma adıyla Ses ve Yeni Edebiyat dergilerinde yayımlamıştır. Bu şiirlerinde de Nazım Hikmet’in etkisi görülür.
  • Toplumcu şiirin öncüleri arasında yer almıştır.
  • Şiirlerinin konusunu yoksulluk, savaş acıları, yaşama sevgisi, özgürlük gibi toplumsal gerçekler oluşturur.
  • Halk şiiri ögelerinden yararlanmıştır.
  • Konuşma diline yakın bir dil kullanmıştır.

ESERLERİ:

Şiir:  Tebliğ, Hoş Geldin Halil İbrahim, Dört Pencere, Mutlu Olmak Varken, Asıl Adalet, Bugünün Diliyle Mevlana (Abdülkadir Gölpınarlı ile), Bugünün Diliyle Hayyam, Bugünün Diliyle Tevfik Fikret

Gezi:   Rusya’da On Beş Gün

Çeviri:   İlyada (Azra Erhat ile), Odysseia (Azra Erhat ile)

SUAT TAŞER (1919 – 1982)

  • 1940 sonrası toplumcu – gerçekçi şairler arasında düşünce ögesi ağır basan şiirleriyle ünlüdür.
  • Şiirlerinde hitabet tarzı ağır basar.
  • Sokak diliyle mizahi şiirler yazmıştır.
  • 1950 sonrası şiirlerindeyse bireysel duyguları işlemiştir.

Şiir:  Bir, Merhaba, Hürriyet, Haraç Mezat, İkinci Kurtuluş, Hayret Bey’in Serüveni, Evrende Ellerimiz

Tiyatro:  Aşk ve Barış, Deli Dumrul, Üç Duvarlı Bir Dünya

ENVER GÖKÇE (1920 – 1981)

  • Önceleri divan şiirine ilgi duymuştur.
  • Daha sonra toplumcu gerçekçilerin önde gelenleri arasında yer almıştır.
  • Halk şiirinin dil olanaklarından ve yerel söyleyişlerinden yararlanmıştır.
  • ‘’Dede Korkut Hikayeleri’’ni derleyerek Türkiye Türkçesine kazandırmıştır.

       ESERLERİ

Şiir:  Dost Dost İlle Kavga, Panzerler Üzerimize Kalkar, Bütün Şiirleri

Derleme:  Dede Korkut Masalları, Kelile ve Dimne, Eğin Türküleri

ARİF DAMAR (1925 – 2010)

  • Arif Barikat takma adıyla toplumcu gerçekçi anlayışta şiirler yazmıştır.
  • Şiirlerinin mücadeleci ama barışçıl bir üslubu vardır.
  • Sonraları İkinci Yeni şiir anlayışına yaklaşmıştır.
  • ‘’İstanbul Bulutu’’ adlı kitabıyla Yeditepe Şiir Armağanı’nı almıştır.

       ESERLERİ:

Şiir:  Günden Güne İstanbul Bulutu, Saat Sekizi Geç Vurdu, Seslerin Ayak Sesleri, Alıcı Kuş, Ölüm Yok Ki, Ay Ayakta Değildi, Alıcı Kuşu Kardeşliğin, Onarırken Kendini, Acı Ertelenirken

Roman:  Yağmurlu Sokak (Melih Cevdet Anday ile)

AHMET ARİF (1927 – 1991)

  • Toplumcu gerçekçi şiirimizin ustalarından kabul edilir.
  • Yaşadığı coğrafyanın duyarlılığı yansıtmıştır.
  • Şiirlerinde halk edebiyatından yararlanmıştır.
  • Şiirlerinde epik-lirik bir söyleyişi vardır.
  • Birçok şiiri bestelenmiştir.

       ESERLERİ:

Şiir:  Hasretinden Prangalar Eskittim, Yurdum Benim Şahdamarım

MEHMET KEMAL (KURŞUNOĞLU)  (1921- 1998)

  • Sade dili ve açık anlatımı ile ilgi çekmiştir.
  • Konuları ince bir duyarlılık ve yergiye kaçan bir anlatımla işlemiştir.
  • Halk söyleyişlerine fazla yer vermemiştir.

       ESERLERİ:

Şiir: Birinci Kilometre, Dünya Güzeli Olmalı, Söz Gibi, Tükenmez (Bütün Şiirleri)

Roman: Sürgün Alayı, Pulsuz Tavla, Kalenin Eteğinde

Hatıra – Fıkra:  Acılı Kuşak, Politika ve Ötesi, 12 Mart, Türkiye’nin Kalbi Ankara

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir